DÜNYANIN SORUNU PLASTİK ATIKLAR…

Çok değil bir yıl önce canlı yaşamın sonu plastikten mi olacak?  Diye sormuş, plastiğin canlı yaşama olası etkilerini yazmıştım. Geriye doğru baktığımda sorunun azalmadığını aksine arttığını gördüm…

Plastik, Türk insanının yaşamına ağırlıklı olarak 1960 yılından sonra girmeye başladı. Plastik kullanımını özendirmek için: “Evlenmeyin bekârlar, naylon kızlar çıkacak” diye türkü bile yakıldı…

Halk, plastik maddeleri hemen sahiplendi. Bunun nedeni ucuz, taşıması, temizlenmesi ve kullanılışının kolay oluşuydu. Yakılarak yok edilen bir madde oluşu Türk insanın ilgisini çekti. Çatal, bıçak, kaşık ve yemek tabakları, muhafaza kapları, masa, sandalye, kapı, pencere, meşrubat, su, ilaç şişesi yapımında ve seralarda kullanılmaya başlandı…

Çok kullanıldı, geri dönüştürülmedi, boşalan şişeler, yıpranan sandalye-masa, saklama kapları, sera atıkları etrafa atılmaya başladı. Çevre kirliliği bilmeyen Anadolu toprakları plastik atıklarla kirletilmeye başladı…

Plastik şişe ve poşetlerden en çok etkilenen; denizler, göller ve nehirler oldu. Doğada yok olma ömrü çok uzun olduğundan suda birikmeye ve balıkların üremesini engellemeye başladı…

Plastikler doğada çözülmesi için; poşetlerin 1000 yıl, plastik tabakların 500 yıl, pet şişeler için 400 yıl gibi uzun sürelerin geçmesi gerekmektedir. Bir plastik poşetin, su şişesi kapaklarının çevreye gelişi güzel bırakılması su ve kara canlıları için çok çeşitli zararlar ortaya çıkarır…

Kapitalizmin, “kullan at” felsefesi doğal kaynakların yok olmasına, doğada çözülmeyen plastik araç gereçlerin hurdaların her yere atılmasına neden oldu. Okyanuslarda Avustralya büyüklüğünde plastikten ada oluştu. Mariana çukurunda bile plastik atıklar bulundu…

Plastik atıklar ile Dünyanın başı dertte. Dünyada plastik atık olmayan yer kalmadı. “Amsterdam Özgür Üniversitesi uzmanları tarafından yapılan testler sonucunda, çalışmaya katılan 22 kişiden 17'sinin kanında mikroplastik tespit edildi.” (1) Sadece insan kanında değil, “Antarktika’da yağan karda bile mikro plastik bulundu.” (2)

 “Amsterdam Özgür Üniversitesi uzmanları, yaptığı çalışmada insan kanında rastlanan plastik parçacıklarının bir kısmının plastik içecek şişesi kaynaklı olduğu, üçte birinin ise, gıda ambalajı olarak kullanılan polistiren içerdiği belirledi.” (3)

“Mikro plastik parçacıklarının ne kadar zararlı olduğu hala tam olarak bilinmiyor. Yiyeceklerde ve suda bulunan mikro plastikleri canlılar yutar. Parçacıkların dışkıda ve hatta plasentada bulunabileceğini zaten biliyordu.”(4)

İnsan ve diğer canlı organizmalarda rastlanan mikro plastiklerin ileride ne gibi zararlara yol açacağı, ne gibi sağlık sorunları oluşturacağı bilim insanlarınca araştırılıyor…

KAYNAK:

1-https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-60872734

2-https://www.sozcu.com.tr/.../dunyada-bir-ilk.../

3-https://hekimcebakis.org/haber/cevre-haberleri/mikroplastik-ilk-kez-insan-kaninda-tespit-edildi/

4- Adı geçen site.